השבועות האחרונים בארצות הברית. חגיגת יב­יג תמוז. הפגישה עם נשיא ארצות הברית

70

בשבועות האחרונים לשהותו בארה"ב התאכסן רבינו במלון ניוטאן.

לקראת חג הגאולה י"ב­י"ג תמוז יצא­לאור קונטרס מאמרים77 [המכיל המאמרים: כל המאריך באחד. קרוב ה' לכל קוראיו. רבא חזיי' לרב המנונא] ללמדם ברבים בימי חג הגאולה.

במלון ניוטאן התקיימה התוועדות חג הגאולה י"ב תמוז שבה אמר רבינו המאמר כל השונה הלכות25 ["הוא המא' יפה שעה אחת"27 (דמוצש"ק פ' קרח)]. חלק מהדברים שאמר בהתוועדות זו*77, נרשמו בעיתון דער "טאג":

"ביז איך בין געקומען נאָך אַמעריקא — ערקלערט ער — האָב איך תמיד געהאַט התנצלות (אַן אַנטשולדיגונג) פאַר אַמעריקאַנער חסידים. איך האָב גערעכענט, אַז עס איז אַן אונטערשייד צווישען דער אַלטער היים און דער נייער היים. די פּאָר חדשים, וואָס איך האָב פאַרבראַכט אין אַמעריקא, האָבען

71

מיך אָבער איבערצייגט, אַז די נייע היים איז פּונקט ווי די אַלטע היים, וואָס אַנבאַלאַנגט שמירת תורה ומצוות. ווער עס וויל זיין אַ פרומער איד און דאַוונען דריי מאָל אַ טאָג און אָפּהיטען אַלע מצוות, וועלכע מען דאַרף אָפּהיטען, קאָן דאָס דאָ טאָן, פּונקט ווי אין דער אַלטער היים. די צרה איז ניט מיט דער נייער היים, נאָר מיט אונז גופא. מיר האָבען זיך צוגעוואוינט צו "היתר" און מיר זענען פון טאָג צו טאָג מעהר מוותר פון למוד התורה והחסידות און פון שמירת המצוות".

און דאַן ווייטער: "עס איז כדאי עס צו באַטאָנען, מיר זאָלען עס געדענגען: עס איז ניט גענוג דער מוח אַליין צו אידישקייט; דאָס האַרץ, וואָס ברענגט צו מצוות בפועל, איז וויכטיגער. לערנען אַליין איז ניט גענוג, תפילין­לייגען אַליין איז ניט גענוג; דאַוונען מנחה און מעריב און לייענען ק"ש, ברענגט נעהנטער דעם אידען צום השי"ת און צו כלל ישראל".

און דאַן ווייטער: "ווען איך זעה אונזערע חסידים, וועלכע געהען היינט נאָך אין אונזער וועג, איז עס ווייל די גזע החסידות לעבט אין אונז דורך די אַלטע חסידים. יעקב לא מת — הניח בנים. ער לעבט דורך די קינדער".

ביום ד' י"ג תמוז כתב רבינו מכתב צעטיל לאנ"ש:

"מרגיש הנני רחשי הגיון לב כל אחד ואחד שי' ושומע ברכתו החביבה לי במאד מאד, ובזה הנני שולח את ברכתי לכל אחד ואחד שי' ביחוד, אשר הא­ל הטוב ישפיע לכם ולב"ב שי' שפעת חיים וברכה מרובה בבני חיי מזונא רויחא ויזכנו השי"ת להתראות בשובע שמחות"27.

בשעה 00.12 לילה נסע רבינו לוואשינגטאן, לשם הגיע בשעה 00.7 בבוקר דיום ה', י"ד תמוז. בשעות האחה"צ נפגש רבינו עם נשיא ארה"ב הואווער. הביקור הי' להודות לנשיא עבור החופש שארה"ב נותנת לבני ישראל, ועבור הענין שמגלה הממשלה במצב היהודים מעבר לים.

ביום ו' עש"ק ט"ו תמוז חזר רבינו לניו יארק. בהימים שלאח"ז ביקר רבינו בכמה שכונות בעיר ניו יארק.

ביום ב', י"ח תמוז אמר רבינו המאמר גפן ממצרים תסיע25 בבית הכנסת צמח צדק.

72

ביום ד', כ' תמוז לוו עם רב את רבינו להנמל. רבינו נאם לפני הנאספים ברכת פרידה ודברי עידוד*77. אח"כ עלה אל הספינה שיצאה מהחוף ביום ה', כ"א תמוז, והגיע לברלין ביום ד', כ"ז תמוז. באותו יום נסעו כ"ק אדמו"ר והרבנית הצדקנית מרת חי' מושקא לקבל פניו.


77) נדפס בסה"מ קונטרסים חלק א קב, א ואילך.

25) מאמר זה אינו תח"י לע"ע. ולא נזכר במפתח ספרי מאמרי ודרושי רבינו הנ"ל הערה 9.

27) יומנו של רבינו.

*77) בספר השיחות קיץ ה'ש"ת ע' 4: אויף די התוועדות פון י"ב תמוז [תר"ץ], און אַפּשייד התוועדות כ' תמוז האָב איך באַטאָנט אַז אַמעריקאַנער אידן בכלל און די תמימות'דיקע אַמעריקאַנע יוגנט בפרט זיינען אַ חומר טוב לקבל צורה טובה, זיי זיינען ב"ה דער ריכטיקער גוטער מאַטעריאַל וואָס בעהז"י קאָן מען מחנך זיין און מדריך זיין אַ דור ישרים יבורך.

27) יומנו של רבינו.

25) מאמר זה אינו תח"י לע"ע. ולא נזכר במפתח ספרי מאמרי ודרושי רבינו הנ"ל הערה 9.

*77) בספר השיחות קיץ ה'ש"ת ע' 4: אויף די התוועדות פון י"ב תמוז [תר"ץ], און אַפּשייד התוועדות כ' תמוז האָב איך באַטאָנט אַז אַמעריקאַנער אידן בכלל און די תמימות'דיקע אַמעריקאַנע יוגנט בפרט זיינען אַ חומר טוב לקבל צורה טובה, זיי זיינען ב"ה דער ריכטיקער גוטער מאַטעריאַל וואָס בעהז"י קאָן מען מחנך זיין און מדריך זיין אַ דור ישרים יבורך.